Kinderen in Nederland

“De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties doet een beroep op ouders, op mannen en vrouwen persoonlijk, op particuliere organisaties, op plaatselijke autoriteiten en op nationale regeringen om de rechten van het kind te erkennen en de naleving daarvan na te streven door wettelijke en andere maatregelen.”

Kind in Nederland: niet altijd veilig
In Nederland worden naar schatting per jaar 50 tot 80 kinderen doodgemaakt door hun ouders/verzorgers. Er zijn goede redenen om aan te nemen dat per jaar 50.000 tot 80.000 kinderen ernstig worden mishandeld door hun ouders, variërend van ernstige (emotionele) verwaarlozing tot stelselmatige lichamelijke mishandeling en incest.
Daarom is de bovenstaande oproep van de Verenigde Naties ook in Nederland helaas nog altijd noodzakelijk.

Door de eeuwen heen hebben volkeren en culturen zich op verschillende wijzen bezig gehouden met het verzorgen en opvoeden van het kind. Stond in de oertijd het doorgeven van de genen voorop, tegenwoordig staat in de westerse wereld de persoonlijke ontwikkeling van het kind tot een autonoom individu centraal. De basisvoorwaarden voor deze persoonlijke ontwikkeling zijn vastgelegd in de Verklaring van de Rechten van het Kind op de 14e algemene vergadering van de Verenigde Naties (1959). Deze verklaring is het uitgangspunt van de Integratieve Kindertherapie en de KinderMediation op de Academie. In 1989 werd de vrijblijvende verklaring vervangen door het Verdrag voor de Rechten van het Kind, waarmee landen verplicht worden de rechten van kinderen te respecteren. 

Als kindertherapeut of kindermediator, afgestudeerd aan de Academie, biedt u ondersteuning aan deze rechten van het kind. De verkorte versie luidt als volgt:

1.   Het kind moet alle in deze verklaring genoemde rechten genieten.
2.   Het kind moet bescherming genieten en zich kunnen ontwikkelen in vrijheid
      en waardigheid.
3.   Het kind moet van zijn geboorte af recht hebben op een naam en een nationaliteit.
4.   Het kind heeft er recht op om in gezondheid op te groeien.
5.   Het achtergestelde kind heeft recht op speciale behandeling.
6.   Het kind heeft recht op liefde en begrip.
7.   De belangen van het kind behoren het leidend beginsel te zijn van hen, die voor
      opvoeding en leiding verantwoordelijk zijn.
8.   Het kind behoort te allen tijde tot de eersten, die recht hebben op hulp
      en bescherming.
9.   Het kind moet beschermd worden tegen alle vormen van verwaarlozing.
10. Het kind dient te worden grootgebracht in een geest van begrip,
      verdraagzaamheid onder de volken, vrede en wereldbroederschap.

Het mag duidelijk zijn dat in ons beschaafd land de rechten van de kinderen niet gewaarborgd kunnen worden.

Recht en ethiek in de kindertherapiepraktijk
De Integratieve Kindertherapie neemt in deze een moreel en ethisch uitgangspunt in. De Verklaring van de Rechten van het Kind worden vertaald en zichtbaar gemaakt in het gedrag van de therapeut. Het blijkt dat kind zijn in Nederland gevaarlijk kan zijn, ondanks dat de volwassenen de samenleving ‘geciviliseerd’ noemen. Zoals een arts wel moet stoppen bij een ongeluk op de weg, zoals je in het water springt om iemand te helpen die niet kan zwemmen, zo past de kindertherapeut de onderstaande drie ethische uitgangspunten toe in de behandeling. En oh ja, je neemt niet alleen het kind in therapie: de rest van de gezinsleden spelen een belangrijke rol en worden soms direct betrokken in de therapie. Ouders betalen, het kind staat centraal.

De drie ethische uitgangspunten zijn:

1. Het kind staat centraal
Het kind komt altijd op de eerste plaats. Alles wat je doet, al je handelen dien je steeds te toetsen aan de vraag: "Is dit in het belang van het kind?" Wat de omgeving ook zegt of doet. Als dit kind later bij je komt en je ter verantwoording roept, kun je dan aan het kind uitleggen waarom je zo gehandeld hebt als je hebt gedaan? Als je die vraag nu niet kunt beantwoorden, dan kun je die straks zeker niet beantwoorden.

In de therapie (en natuurlijk ook in de opleiding) wordt dit uitgangspunt onder meer als volgt vertaald: het kind weet het, het kind communiceert het, het kind kan het, het kind doet het. Het kind kent - vaak onbewust - de ware aard van het probleem en toont het altijd aan de therapeut (concreet of symbolisch, direct of indirect, verbaal of non-verbaal) en ‘weet’ de oplossing. Het kind heeft van binnen alle hulpbronnen die nodig zijn. De therapeut, binnen de context van deze cultuur met waarden en normen, neemt de rol op zich van begeleider, zodat het kind nieuwe oplossingen en mogelijkheden kan vinden. Zowel in de binnenwereld van het kind als binnen de sociale omgeving van het kind. Psychologische inzicht en wijsheid zijn daarbij onmisbaar.

2. Het kind heeft recht op zijn ouders
Kinderen hebben het recht om onder de zorg en verantwoordelijkheid van hun ouders op te groeien. Kinderen hebben recht op goede ouders (op z’n minst goed-genoeg ouders). Dat betekent dat je als Kindertherapeut de ouders ondersteunt en actief betrekt in de therapie. Indien het kind thuis gevaar loopt, door welke reden dan ook, neem je als therapeut de zorg op je. Dat doe je door mensen en instanties (die de verantwoordelijkheid kunnen nemen om de situatie te veranderen) in te schakelen, te stimuleren of te dwingen tot actie. Denk hierbij aan: familie, huisarts, leerkrachten, Algemeen Meldpunt Kindermishandeling (AMK), politie en -hoewel daar een lange adem voor nodig is- niet te vergeten: de politiek.

Het kind vraagt om geholpen te worden, niet om de ouders te beoordelen.
Respect voor het kind betekent ook respect voor de ouders, want het kind komt voort uit die twee ouders. Wanneer je geen respect opbrengt voor de ouders, dan respecteer je in principe ook het kind niet. Dan wijs je dus een deel van het kind af, n.l. dat deel dat het kind van de ouders heeft meegekregen. Er is er maar één, die op enig moment in zijn leven de betekenis van de ouders kan beoordelen en dat is het kind zelf. Het is het recht dat aan het kind is voorbehouden. Sommige hulpverleners hebben de neiging om voor het kind te gaan denken. Natuurlijk moeten er soms beslissingen worden genomen, die het kind niet kan nemen, maar het druist in tegen de rechten van het kind als de therapeut beslissingen gaat nemen op grond van zijn eigen oordeel over de ouders.

3. Ouders blijven de ouders van het kind
Ook al kunnen ouders zelf de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van hun kind niet dragen, toch blijven ze de ouders van het kind. De rol van ouder vraagt bepaalde vaardigheden en inzichten. Het kan best zo zijn dat hij of zij als persoon de vaardigheden en inzichten niet heeft en ze die ook niet eigen kan maken. Deze persoon heeft dan een magere ouderrol tot zijn beschikking. Als je kijkt naar mensen die in hun jeugd beschadigd zijn, dan zie je hoe hun ouderrol er door wordt beïnvloed. Je zult dan moeten constateren: "Als ouder lever je wat je kunt leveren en meer is er niet: je geeft wat je hebt. Maar als persoon ben je ook een beschadigd mens." Ook al bedraagt de bijdrage van de ouders maar 2%, dan nog is het van essentieel belang dat de ouders de gelegenheid krijgen om te geven wat ze kunnen.

In de opleiding onderzoekt u uw grenzen en uw mogelijkheden in de tenuitvoerbrenging van recht en ethiek in uw praktijk. U leert wanneer en wat te doen.