Beschrijving modulen Basisopleiding Psychotherapie
Hieronder vindt u de opsomming van een aantal modulen van de basisvorming ECP. De modulen zijn bedoeld voor deelnemers aan de basisvorming psychotherapie in het kader van het ECP (Europees Certificaat Psychotherapie). De modulen kunnen ook gevolgd worden door onder meer counselors, maatschappelijk werkende, mediators, pedagogen, verpleegkundigen, psychologen.
- Ontwikkelingspsychologie (150 SBU)
- Psychopathologie en psychodiagnostiek (376 SBU)
- Wet en Ethiek (150 SBU)
- Interventie repertoire (300 SBU)
- Pedagogiek en seksuele ontwikkeling (150 SBU)
- Wijsgerige vraagstukken (150 SBU)
- Onderzoeksmethoden (210 SBU)
- Sociale problematiek in relatie tot psychotherapie (150 SBU)
Vrijstellingen voor deze 8 modulen kunnen worden aangevraagd bij de Nederlandse Associatie voor Psychotherapie. Voor de vrijstellingsprocedure wordt verwezen naar de website van de Nederlandse Associatie voor Psychotherapie.
9. Medische basiskennis (72 SBU)
De module Medische Basiskennis is geen onderdeel van de Basisopleiding Psychotherapie, maar is wel een verplicht onderdeel van de 4 jarige opleiding, omdat de beroepsverenigingen medische basiskennis voor hun leden verplicht stellen.
De vrijstelling voor Medische Basiskennis dient te worden aangevraagd bij de vrijstellingscommissie van de Nederlandse Academie voor Psychotherapie.
1. Ontwikkelingspsychologie (150 SBU)
De ontwikkelingspsychologie is een tak van wetenschap die zich tot taak stelt de psychologische ontwikkeling te beschrijven en te verklaren. Ontwikkeling wordt hier beschouwt als een reeks progressieve veranderingen die elk tot een hoger niveau van functioneren leiden. De nadruk op de progressieve verandering impliceert dat de meeste aandacht uit gaat naar de vroegkinderlijke ontwikkeling. In dit moduul wordt de link gelegd tussen de (vroeg)kinderlijke ontwikkeling en de latere levensloop.
Doelgroep
Deelnemers aan de basisopleiding psychotherapie in het kader van de ECP (eurocertificaat voor psychotherapie)
De cursus kan ook gevolgd worden door counsellors, maatschappelijk werkenden, pedagogen, psychologen, etc.
Doelstelling
Na de cursus heeft de cursist kennis en inzicht verworven in ontwikkelingspsychologische theorieën en de ontwikkeling. De cursist kan inschatten aan de hand van praktische casussen of dit gedrag past bij de ontwikkelingsfase van dit individu of dat we spreken van een stoornis of afwijking. De cursist heeft inzicht in de relatie tussen deze vroegkinderlijke ontwikkeling en het functioneren in de volwassenheid.
Inhoud
Terrein van de ontwikkelingspsychologie en ontwikkelingspsychologische theorieën.
Biologische aspecten van de ontwikkeling waaronder de erfelijkheid en prenatale ontwikkeling en de fysieke ontwikkeling.
Cognitieve ontwikkeling; de taal en het denken.
Bouwstenen van de persoonlijkheid; temperament en gehechtheid.
Sociale ontwikkeling; zelfconcept en identiteit, moraliteit, sociale cognitie en sociaal gedrag, sekserollen.
Kind en omgeving: kind en gezin, school en de peer-groep.
Daarnaast zal steeds in dit moduul gekeken worden naar het effect van het al dan niet doormaken van een vroegkinderlijke ontwikkelingsfase voor het functioneren in de volwassenheid.
Literatuur
Ontwikkelingspsychologie
L. van Beemen
laatste druk / uitgeverij: Wolters-Noordhoff
Studiebelasting
Aantal contacturen: 18 uur
Zelfstudie: 132 uur
Totaal 150 uur
Werkwijze
Er wordt steeds begonnen met een praktijkcasus waarin kinderen, jongeren en hun begeleiders de hoofdrol spelen. De literatuur wordt aan de hand van de casus en bijbehorende vragen besproken. Er is ook gezocht naar vragen die de mogelijkheid bieden tot reflectie en discussie. De link naar het functioneren in de latere levenscyclus wordt aan de hand van oefeningen gemaakt. De student reflecteert hierbij tevens op zijn eigen ontwikkeling.
Data
Ontwikkelingspsychologie is een moduul dat gepland is in het tweede jaar van de basisopleiding. Het verdient aanbeveling om dit moduul afgerond te hebben alvorens men deelneemt aan de therapieopleiding.
Docent
Wim Bresser en Eliane van der Wösten.
2. Psychopathologie en psychodiagnostiek (376 SBU)
Steeds meer hulpverleners krijgen te maken met cliënten met psychiatrische problematiek en daarom ook met de psychiatrische hulpverlening. In deze cursus staat een kennismaking met de psychopathologie, het psychiatrisch denken en het psychiatrisch (medisch) model voorop.
Doelstelling
Na de cursus is de cursist in staat om het gedrag van cliënten in psychopathologische termen te beschrijven. U bent ingevoerd in de terminologie van de DSM-IV en u bent in staat op zinvolle en ter zake doende wijze te communiceren met verwijzers en betrokken. U bent in staat om zelf een bijdrage te leveren aan de (differentiaal)diagnose en de classificatie volgens de DSM-IV.
Inhoud
In deze cursus komen diverse theoretische modellen gebruikt door klinisch psychologen aan de orde. Er wordt ingegaan op classificatie en diagnostiek, met speciale aandacht voor de DSM-IV en de ICD-10. Er wordt niet alleen gekeken naar algemene pathologische factoren maar ook naar pathologie die aan specifieke ontwikkelingsfasen gerelateerd is. Verschillende psychische stoornissen worden aan de hand van concrete casussen besproken.
Literatuur
Klinische psychologie, theorieën en psychopathologie.
Prof.dr. van der Molen , drs. A.C. Perreyn, Prof. Dr. MA van den Hout.
Laatste druk
Sterk aanbevolen
Klinische psychologie, diagnostiek en therapie.
Drs. G. Smeets, dr. S.M. Bogels, prof. Dr. H.T. van der Molen, dr. A. Arntz.
Laatste druk
Werkwijze
Zelfstudie, literatuurbesprekingen, inleidingen door de docent en casuïstiekbesprekingen aan de hand van concrete casussen. Er wordt gewerkt met videomateriaal waarin studenten symptomen van psychische stoornissen kunnen leren herkennen en benoemen.
Studiebelasting
Aantal contacturen: 54 uur
Zelfstudie: 322 uur ( inc. werkstukken en presentaties)
Totaal: 376 uur
Data
Psychopathologie en psychodiagnostiek is een moduul dat is gepland in het eerste jaar van de basisopleiding. Dit onderdeel dient afgerond te zijn alvorens men kan deelnemen aan de therapieopleiding.
Docenten
Wim Bresser en Eliane van der Wösten
3. Wet en ethiek (150 SBU)
‘ Wanneer moet je iemand beschermen tegen zichzelf’, ‘waar liggen de grenzen tussen respect voor je eigen autonomie en die van de ander’ en ‘acceptatie van het wereldmodel van de cliënt; tot hoever?’. Hulpverleners zijn gewend zich dit soort vragen te stellen en zijn in staat na kritische reflectie hierop een standpunt in te nemen. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met de wettelijke kaders binnen de geestelijke gezondheidszorg.
Belangrijke waarden in de geestelijke gezondheidszorg zijn hierbij: respect, autonomie, integriteit, rechtvaardigheid, verantwoordelijkheid en vertrouwen. Deze module biedt een reflectie op deze waarden, bij situaties in de praktijk wordt gekeken hoe deze waarden om te zetten in normen, houding en gedrag.
Doelgroep
Deelnemers aan de Basisopleiding Psychotherapie in het kader van het ECP (Europees Certificaat voor Psychotherapie).
De cursus kan ook gevolgd worden door counselors, maatschappelijk werkenden, pedagogen, psychologen en anderen belangstellenden.
Doelstelling
Na deze cursus is de deelnemer in staat morele vragen in de praktijk van alle dag te herkennen, te kijken welke waarden hierin een rol spelen, hierop kritisch te reflecteren, deel te nemen aan kritisch overleg en uiteindelijk te beslissen wat zij moreel aanvaardbaar vinden. Tevens is de deelnemer in staat externe ethische kaders te herkennen.
Inhoud
- basisbegrippen ethiek, autonomie en respect
- morele verantwoordelijkheid van hulpverleners
- dilemma’s die te maken hebben met de toepassing van drang en dwang
- juridische context van de hulpverlening
- beroepsethiek: ouderenpsychiatrie; meerzijdige partijdigheid in hulpverlening aan kinderen en hun ouders en interculturele behandeling.
- ethische aspecten van het beleid van vermaatschappelijking van de zorg
Literatuur
Waardevol werk
Ethiek in de geestelijke gezondheidszorg
Graste J., Bauduin D.
Laatste druk / Van Gorcum
Het stappenplan ethische reflectie: een structuur voor ethische reflectie en discussie. Uit: Ethiek in de praktijk.
Bolt L.L.E., Verwey M.F. en J.J.M. van Delden
Laatste druk / Van Gorcum
Werkwijze
Aan de hand van opdrachten, vermeld in het boek en aangegeven door de docent, bereiden de deelnemers de literatuur voor. Tijdens de bijeenkomsten staan de opdrachten centraal, rondom de opdrachten behandeld de docent het theoretisch kader. Aan de hand van casussen wordt de theorie praktisch toegepast.
Toetsing
De deelnemers leveren de opdrachten twee weken na afloop van de laatste lesdag in. De deelnemers bereiden voor de laatste lesdag aan de hand van het stappenplan van ethische reflectie een moreel probleem uit. Op de laatste lesdag worden in kleine groepen deze morele problemen besproken.
De voorbereidingsopdrachten, het stappenplan en de bespreking vormen samen het eindcijfer.
Studiebelasting
Aantal contacturen: 18 uur
Zelfstudie: 132 uur
Totaal: 150 uur
Docent
Leen Speelman en Wim Bresser
4. Interventie repertoire (300 SBU)
In het verleden was de geestelijke gezondheidszorg sterk onder verdeeld in duidelijk van elkaar afgebakende therapiestromingen. Therapeuten waren gespecialiseerd in een specifieke therapeutische stroming en pasten de bijbehorende methoden toe op tal van probleemgebieden. De Academie streeft een integratieve therapie na waarbij de therapiemodellen worden overstegen. In dit moduul wordt ingegaan op de vraag hoe psychische stoornissen behandeld kunnen worden vanuit de verschillende therapeutische stromingen.
Doelstelling
Na de cursus is de cursist in staat om de uitgangspunten van de diverse therapiestromingen te verwoorden en de cursist weet behandelvormen te plaatsen in een of meerdere van de therapiestromingen.
De cursisten maken kennis met de methodieken en technieken van de diverse therapiestromingen en kunnen een aantal van deze in rollenspellen toepassen.
Inhoud
De verschillende theoretische referentiekaders, hun behandelvormen en hun indicaties komen aan de orde. Het accent wordt gelegd op de biologische benadering, leertheoretische modellen, cognitieve humanistische, psychoanalytische en systeemtheoretische theorieën en de integratieve benadering.
Literatuur
Klinische psychologie, diagnostiek en therapie.
Drs. G. Smeets, dr. S.M. Bogels, prof. Dr. H.T. van der Molen, dr. A. Arntz.
Laatste druk
Sterk aanbevolen:
Klinische psychologie, theorieën en psychopathologie.
Prof.dr. van der Molen , drs. A.C. Perreyn, Prof. Dr. MA van den Hout.
Laatste druk
Werkwijze
Zelfstudie, literatuurbesprekingen, inleidingen door de docent en casuïstiekbesprekingen aan de hand van concrete casussen. Tevens worden aan de hand van rollenspelen, vaardigheden geoefend behorende bij de diverse therapierichtingen.
Studiebelasting
Het onderdeel interventierepertoire is onderverdeeld in 4 blokken. Elk blok bestaat uit drie lesdagen en wordt afgesloten met een werkstuk. De vier blokken worden in z’n geheel door middel van een assessment getoetst. Het totaal aan studiebelastinguren van de vier blokken is als volgt onderverdeeld:
Aantal contacturen: 72 uur
Zelfstudie: 228 uur (inc.werkstukken en presentatievoorbereiding)
Totaal: 300 uur
Docenten
Wim Bresser en Eliane van der Wösten.
5. Pedagogiek en seksuele ontwikkeling (150 SBU)
Op het pedagogische vlak worden heel wat nieuwe ideeën op de markt gebracht. Van belang voor de professional is dat hij kan nadenken over pedagogische discussies en ideeën en hier een waardering over kan uitspreken.
In deze cursus worden opvattingen die richtinggevend zijn voor pedagogische discussies en methoden besproken. De cursist wordt uitgedaagd tot het vormen van een eigen mening.
Doelstelling
Na deze cursus is de deelnemer in staat na te denken over uiteenlopende pedagogische situaties. Aangereikte theoretische uitgangspunten kunnen herkend en toegepast worden in uiteenlopende opvoedingssituaties.
Inhoud
- Pedagogisch doen en denken
- Opvoeding een pedagogisch sleutelbegrip
- Opvoeden en ontwikkeling
- Opvoeden in veranderende omstandigheden
- Pedagogisch denken voor professionele opvoeders
- Opvoedingsvragen rond waarden en normen en seksuele ontwikkeling (1 dagdeel)
Literatuur
Pedagogiek voor professionele opvoeders
Hans-Jan Kuipers
Laatste druk / Uitgeverij Coutinho
Werkwijze
Per bijeenkomst wordt aan de hand van de verwerking van praktijk- en literatuuropdrachten geleerd te denken en te oordelen over pedagogische opvattingen en ideeën.
Toetsing
1. Actieve participatie in mondelinge en schriftelijke opdrachten.
2. Eindwerkstuk.
Studiebelasting
Aantal contacturen: 18 uur
Zelfstudie: 132 uur
Totaal: 150 uur
Docent
Margriet Brugman
6. Wijsgerige vraagstukken (150 SBU)
‘Heeft het leven zin? Wat is de zin van mijn leven? Wat is macht? Wat wil dat eigenlijk zeggen: jezelf zijn? Moet je eigenlijk wel jezelf willen zijn? Wat is de beperking van taal? Als ik zeg hoe ik me voel, voel jij dan hoe ik me voel?”
Veel thema’s in therapie hebben een wijsgerige basis of op zijn minst een wijsgerige component. In hoeverre hebben we ons als therapeut daarin verdiept en hoe gaan we in onze praktijk met dergelijke vragen om?
Deze module geeft zowel verdieping op wijsgerige vragen, als op hoe er mee om te gaan in de dagelijkse praktijk.
Doelgroep
Deelnemers aan de Basisopleiding Psychotherapie in het kader van het ECP (Euro Certificaat voor Psychotherapie).
De cursus kan ook gevolgd worden door counselors, maatschappelijk werkenden, pedagogen, psychologen en anderen belangstellenden.
Doelstelling
Na deze cursus is de deelnemer meer in staat om wijsgerige vraagstukken in de therapiepraktijk te herkennen en daar verdiepend mee om te gaan. Hij heeft meer inzicht en vaardigheid in manieren van filosoferen en kan een cliënt naar wijsgerige verkenning brengen. Ook heeft een deelnemer inzicht en kennis van manieren om met kinderen te filosoferen, zodat in de eigen praktijk bij kinderen, respectievelijk hun opvoeders de wijsgerige dimensie een rol kan spelen.
Inhoud
- wijsgerige vraagstukken en enkele grote denkers daarover
- wijzen van denken en filosoferen
- filosoferen met kinderen
- welke wijsgerige vragen komen we in de beroepspraktijk tegen
- therapeutisch omgaan met filosofische vragen
Literatuur
Filosofie voor beginners
Palmer,D.
Laatste druk / Utrecht, 2002
De vragen van het leven
Savater, F.
Laatste druk / Utrecht, 2004
Filosofische fitness
Law, S.
(ISBN 90 274 9383 9)
Utrecht, 2005 (2e dr.)
Uitverkocht.
Filosoferen op de basisschool.
Bouwmeester T., Heesen B, Leeuw K. van der, Speelman L.
Enschede, 1994.
Uitverkocht.
Kinderen filosoferen
Heesen B
Docentenboek.
Leerlingenboek
Laatste druk / Budel, 2002
Werkwijze
Aan de hand van korte inleidingen wordt gefilosofeerd over wijsgerige thema’s. Welke thema’s komen we in de therapeutische praktijk tegen, wat zeggen verschillende filosofen daarover en hoe begeleiden we cliënten in hun wijsgerig zoeken/ niet zoeken? Het socratische gesprek zal worden geoefend en aan de hand van verschillende opdrachten zal het wijsgerig denken worden uitgedaagd.
Tevens wordt in de lessen gebruik gemaakt van videomateriaal waarop we kinderen met elkaar in filosofisch gesprek zien en horen.
”Soms leer je iets wat je al weet…”, meent een van de kinderen.
Studiebelasting
De deelnemers leveren binnen twee weken na de laatste lesdag een beschouwing in over een filosofisch thema, dat relevant is voor de therapeutische praktijk. Aan de hand van in de lessen besproken aandachtspunten wordt de beschouwing geschreven en beoordeeld.
Studiebelasting
Aantal contacturen: 18 uur
Zelfstudie: 132 uur
Totaal: 150 uur
Data
Wijsgerige vraagstukken is een moduul dat gepland is in het derde jaar van de basisopleiding.Voor startdata kijk onder kopje startdata en studiekosten.
Docent
Leen Speelman
7. Onderzoeksmethoden (210 SBU)
Het zelfstandig kunnen formuleren van een onderzoeksvraag, naar deze vraag systematisch onderzoek doen en hierover in een rapportage verslag van doen, is niet meer weg te denken in het werkveld van vele professies. In deze cursus staat het opzetten en uitvoeren van en het rapporteren over een praktijk gericht onderzoek centraal.
Doelstelling
De deelnemer kan na deze cursus zelfstandig een onderzoeksvraag formuleren en deze aan de hand van een kwantitatief onderzoek beantwoorden. Over dit onderzoek kan de student rapporteren.
Inhoud
De onderzoeksfasen in het doen van onderzoek worden systematisch besproken, de deelnemer past deze toe aan de hand van een zelfgekozen kleinschalig onderzoek.
Literatuur
Basisboek Methoden en Technieken.
Dr. D.B. Baarda en dr. M.P.M. de Goede.
Laatste druk / Uitgeverij Stenford Kroese
Werkwijze
Aan de hand van een zelf gekozen onderzoek doorloopt de deelnemer de onderzoeksfasen. Parallel hieraan vindt de uitleg van de verschillende onderzoeksfasen plaats.
Studiebelasting
Aantal contacturen: 24
Zelfstudie: 186
Totaal: 210
Docenten
Lea Grubben
8. Sociale problematiek in relatie tot psychotherapie (150 SBU)
Doelstelling
Na de cursus heeft de cursist zich verdiept en vertrouwd gemaakt met sociale vraagstukken van de multiculturele samenleving. U heeft maatschappelijke opvattingen, invloeden en trends leren vertalen in termen van collectieve- en individuele druk.
Inhoud
De volgende onderwerpen komen aan bod:
- Postmoderne en de moderne psychotherapie
- Transculturele en interculturele problematiek
- Man en vrouw vraagstukken
- Geweld: o.a. zinvol, zinloos en seksueel geweld
- Maatschappelijk presteren, stress en burn-out
Literatuur
Door de docenten is een reader samengesteld met artikelen over de bij de inhoud vermelde onderdelen.
Werkwijze
Inleidingen, literatuurstudie en -bespreking, demonstraties, rollenspelen, groepsdiscussie, casuïstiekbespreking, cliëntinterview, groepsoverleg, werkstuk maken en assessment-gesprek.
Studiebelasting
Aantal contacturen: 18 uur
Zelfstudie: 132 uur
Totaal: 150 uur
Docenten
Wim Bresser en Eline de Man
9. Medische Basiskennis (72 SBU)
De consumentenbond eist al jaren dat therapeuten, werkende in de geestelijke gezondheidszorg, naast kennis over de psychopathologie ook moeten beschikken over algemene medische basiskennis. De toelatingscriteria voor registratie van de verschillende beroepsverenigingen worden hierop steeds vaker aangepast. Medische Basiskennis wordt verplicht gesteld door de beroepsverenigingen. Vrijstelling is aan te vragen bij de Nederlandse Academie voor Psychotherapie, niet bij de Nederlandse Associatie voor Psychotherapie.
Deze kennis over gezondheid en ziekte is zinvol, omdat een gemeenschappelijke kennisachtergrond de wederzijdse communicatie en dus samenwerking met de reguliere gezondheidszorg bevordert. Algemeen begrip van klachten en ziekteverschijnselen is bovendien bevorderend in het contact met cliënten.
Doelgroep
De nascholing medische basiskennis is bedoeld voor praktiserende therapeuten en therapeuten in opleiding, die zich moeten nascholen in de medische basiskennis conform de criteria van de beroepsverenigingen, om in aanmerking te komen/blijven voor registratie als (aspirant)lid.
Doelstelling
Doel is het verkrijgen van kennis en inzicht in zowel het functioneren van het gezonde lichaam als de biologische mechanismen die ten grondslag liggen aan belangrijke ziekten. Dit met als doel de communicatie met de reguliere gezondheidszorg en de cliënt te verbeteren.
Inhoud
De stof is verdeeld over drie categorieën:
1. Inleidende medisch-biologische vakgebieden (celbiologie, pathologie en immunologie)
Kennis van deze vakgebieden zijn van fundamentele betekenis om de biologische aspecten van orgaanaandoeningen en geestelijke gezondheidsproblemen te kunnen begrijpen. Kennis van de bouw en de werking van een zenuwcel vormt bijvoorbeeld de basis voor het begrijpen van zenuwnetwerken. Een ander voorbeeld betreft de geestelijke gezondheidsproblemen, zoals depressie en overspannenheid. Deze worden in de wetenschap verklaard met behulp van biologische modellen.
2. Chronische orgaanaandoeningen
De belangrijke orgaanfuncties komen aan de orde en de combinatie met een chronische aandoening laat zien welke klachten en ziekteverschijnselen het gevolg kunnen zijn in een geval van een stoornis.
3. Geestelijke gezondheidszorg
Er is een direct verband tussen de lichamelijke gezondheidsproblemen en de geestelijke gezondheidsproblemen. Gezien de doelstelling van deze moduul ligt het accent op de medisch-biologische aspecten.
Literatuur
Medische basiskennis
Frans verstappen, Harm Kuipers
Laatste druk / Uitgeverij Lemma
Werkwijze
De cursist bestudeert de literatuur (met of zonder hulp van de verwerkingsvragen).
De docent inventariseert vragen aan het begin van de workshop. De docent verwerkt deze vragen in de workshop. De lesmomenten worden afgewisseld met praktische toepassingen.
Verwerking van de literatuur
In de cursus gaat het om begripsverwerking van ziektemechanismen, lichamelijke klachten en verschijnselen bij de patiënt (cliënt). Bij de hoofdstukken worden open vragen (en antwoorden) gegeven. Dit kan helpen bij de verwerking en bestudering van de literatuur. Tijdens de lesmomenten wordt er in de rol van patiënt, verwijzer en/of therapeut geoefend met het communiceren over deze ziektemechanismen, klachten en verschijnselen. Deze praktische toepassing helpt bij de verwerking van de literatuur.
Studiebelasting
Aantal contacturen: 18 uur
Zelfstudie: 54 uur
Totaal: 72 uur
Toetsing
Het vak wordt afgesloten met een schriftelijk examen.
Data; zie het overzicht startdata en studiekosten,
3 dagen (6 dagdelen) inclusief een afsluitende toets.
Docent
Evert van Gelderen
|
tell-a-friend
